Báo chí và dư luận xã hội 2 mặt song song của một vấn đề

Ngành truyền thông cũng như tuyển báo chí đang thu hút sự quan tâm của độc giả. Tuy nhiên báo chí lại không bao giờ đứng riêng lẻ mà luôn cùng tồn tại hai mặt báo chí và dư luận xã hội. Vậy vai trò của báo chí có giống như vai trò của dư luận xã hội và hai vấn đề này có mối quan hệ mật thiết thế nào với nhau hãy cùng tìm hiểu trong bài viết cụ thể dưới đây.

Khái niệm báo chí và dư luận xã hội

Báo chí và dư luận xã hội liệu có phải là hai khái niệm tương đồng nên mới được ghép đứng cùng nhau hay không?

Định nghĩa báo chí

Báo chí là một trong những phương tiện thông tin được nhiều người sử dụng nhất hiện nay vì lợi ích và sự tiện ích mà báo chí mang lại. Đây là phương tiện thông tin đại chúng phải có sự cấp phép của các lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền thì mới được hoạt động chính thức. Báo chí có nhiệm vụ cung cấp, truyền tải thông tin một cách nhanh chóng, chính xác nhất, đầy đủ nhất đến với công chúng, đây đều là những thông tin có ý nghĩa thúc đẩy đời sống thực tiễn của công chúng trở nên tích cực hơn.

Báo chí là một trong những phương tiện thông tin.
Báo chí là một trong những phương tiện thông tin. (Nguồn Internet)

Báo chí thường có 5 chức năng quan trọng: Chức năng kinh doanh – dịch vụ, chức năng tư tưởng (một trong những chức năng quan trọng đặc biệt của báo chí, có liên quan mật thiết đến vấn đề dư luận xã hội), chức năng giám sát quản lý xã hội, chức năng thông tin, chức năng văn hóa – giáo dục – giải trí.

Định nghĩa dư luận xã hội

Chưa có một khái niệm cụ thể để định nghĩa dư luận xã hội nhưng hiểu chung nhất dư luận xã hội chính là tất cả những luồng ý kiến của mỗi cá nhân thường có mối quan hệ liên quan, ảnh hưởng đến nhau trước các vấn đề xã hội, hiện tượng đời sống được tập hợp lại, khiến nhiều người biết đến và đương nhiên có sức ảnh hưởng nhất định nào đó đến công chúng cũng như các vấn đề văn hóa xã hội.

Cũng giống như báo chí, dư luận xã hội cũng có 5 chức năng chủ yếu: Chức năng điều tiết các mối quan hệ, chức năng giáo dục, chức năng giám sát, chức năng tư vấn, chức năng chỉ thị mệnh lệnh.

Dư luận xã hội chính là tất cả những luồng ý kiến của mỗi cá nhân.
Dư luận xã hội chính là tất cả những luồng ý kiến của mỗi cá nhân. (Nguồn Internet)

Mối quan hệ giữa báo chí và dư luận xã hội

Báo chí chính là chủ thể khơi nguồn dư luận xã hội

Báo chí và dư luận xã hội lấy nguồn tin chính thức đều từ các vấn đề tồn tại trong xã hội. Các vấn đề ấy khi được phản ánh trên mặt báo sẽ trở thành vấn đề được cả xã hội quan tâm. Bên cạnh những vấn đề mang tính tích cực, cần sự ảnh hưởng của báo chí để giúp công chúng nhìn nhận rõ vấn đề, tránh những suy nghĩ lệch lạc thì những vấn đề tiêu cực trong xã hội cũng cần được báo chí quan tâm làm rõ. Ai cũng nói dư luận xã hội rất nguy hiểm và đối tượng châm ngòi cho dư luận xã hội chính là báo chí. Chính vì vậy báo chí phải luôn cẩn trọng trong việc tiếp nhận thông tin và truyền tải thông tin đến với công chúng.

Dư luận xã hội chính là đối tượng phản ánh của báo chí

Công chúng thể hiện thái độ, tình cảm, tư tưởng qua dư luận xã hội, bằng những vấn đề cụ thể. Thái độ đó của công chúng chính là đối tượng phản ánh của báo chí. Nhờ có báo chí thì vấn đề mới được nhiều người biết đến, tạo nên làn sóng dư luận mạnh mẽ có khả năng giải quyết được rất nhiều vấn đề. Ví dụ như công chúng bất bình trước việc chiếm dụng đất công của một số công ty, tuy nhiên phản ứng của công chúng lại không có sức ảnh hưởng nhiều, phải nhờ đến báo chí vào cuộc, thể hiện thái độ rõ ràng trên mặt báo, thu hút được sự chú ý của nhiều người hơn nữa thì vấn đề của một bộ phận công chúng kia mới có thể giải quyết được.

Công chúng thể hiện thái độ, tình cảm, tư tưởng qua dư luận xã hội.
Công chúng thể hiện thái độ, tình cảm, tư tưởng qua dư luận xã hội. (Nguồn Internet)

Báo chí định hướng dư luận xã hội

Báo chí và dư luận xã hội đều là đối tượng phản ánh của nhau và báo chí cũng mang tính định hướng cho sự phát triển của dư luận xã hội. Nhận thức của công chúng phụ thuộc một phần lớn vào báo chí. Những thông tin mà các tờ báo đăng tải sẽ giúp công chúng nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, chính xác, rõ ràng hơn. Công chúng sẽ không bị ảnh hưởng, tác động bởi những luồng thông tin xấu, gẫy nhiều loạn lòng tin.

Cơ chế tác động của báo chí vào dư luận xã hội

Qua hai con đường lý và tình cảm, công chúng tiếp nhận báo chí. Trước mỗi thông tin, công chúng có cách nhìn nhận vấn đề, quan sát vấn đề và hành động theo cách riêng của bản thân mình để phù hợp với nguồn thông tin mà mình mới được tiếp nhận. Chính vì vậy báo chí mới đòi hỏi sự chính xác cao trong từng thông tin và thông tin không được loãng mà phải có ý nghĩa truyền tải thông điệp cụ thể nào đó đến với công chúng.

Định hướng báo chí và dư luận xã hội hiện nay ở nước ta cần phải quan tâm đến ba mục tiêu cấp thiết:

– Giúp độc giả, công chúng đón nhận thông tin phải có nhận thực đúng đắn, không lệch lạc, hiểu sai.

– Công chúng, độc giả sau khi tiếp nhận thông tin phải có thái độ nhìn nhận phù hợp với đặc điểm của hiện tượng xã hội cụ thể.

– Công chúng phải hình thành, tổng hợp được hành vi phát ngôn hợp lý đối với hiện tượng, sự kiện mà mình tiếp nhận thông tin từ phía báo chí.

Thông tin thông qua người lãnh đạo sẽ có giá trị hơn.
Thông tin thông qua người lãnh đạo sẽ có giá trị hơn. (Nguồn Internet)

Phương pháp định hướng báo chí và dư luận xã hội cơ bản

Thông qua uy tín của người lãnh đạo, thủ lĩnh nhóm xã hội

Thông tin báo chí nếu lấy từ những nguồn uy tín, chất lượng thì chắc chắn sẽ được công chúng đón nhận nhiệt tình và không bao giờ hoài nghi về tính xác thực của thông tin. Thông tin thông qua người lãnh đạo sẽ có giá trị hơn, đặc biệt là khi muốn hướng dư luận xã hội đến những vấn đề trọng tâm, cốt lõi thì cần có người lãnh đạo có vị trí cao để phát ngôn dễ dàng được chấp nhận đó là đặc điểm quan trọng của báo chí và dư luận xã hội.

Thông qua sinh hoạt, hội họp của các tổ chức

Ngoài báo chí là nơi phát ngôn ra thì ra những kênh thông tin khác như các họp, sinh hoạt cũng đều là những nơi có thể định hướng rõ ràng, chính xác, nhanh chóng dư luận xã hội. Thông tin ở những nơi này sẽ được chọn lọc cụ thể, kĩ càng, không xuất hiện những thông tin ảo, sai sự thật.

Các phương tiện xã hội truyền thông đại chúng chính là những kênh thông tin tốt.
Các phương tiện xã hội truyền thông đại chúng chính là những kênh thông tin tốt. (Nguồn Internet)

Thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng

Các phương tiện xã hội truyền thông đại chúng chính là những kênh thông tin tốt nhất để định hướng dư luận xã hội. Qua những kênh thông tin này, tin tức được công chúng đón nhận sẽ dễ dàng hơn và đây là kênh thông tin có sức lan tỏa rất lớn, độ phủ sóng rộng rãi.

Sử dụng mạng xã hội

Những trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Twitter, Viber, Yahoo, WordPress… bắt đầu trở nên phổ biến và công chúng tiếp xúc với những trang xã hội này hàng ngày. Có thể qua những trang nay đưa thông tin đến với công chúng tạo nên dư luận xã hội với những vấn đề cần thiết, cụ thể. Mỗi cá nhân sẽ có những cách hiểu riêng vấn đề qua những cách hiểu chung sau khi đã được tiếp cận thông tin và cũng có thể nói lên suy nghĩ của bản thân mình với những luồng thông tin ấy. Đây là một cách để dư luận xã hội định hướng cho báo chí và dư luận xã hội như đã nói.

Xem thêm:

Báo chí và dư luận xã hội phải luôn tồn tại song song, cùng hỗ trợ cho nhau phát triển chứ không thể tồn tại đơn lẻ, riêng biệt. Báo chí cùng với dư luận xã hội sẽ góp phần thúc đẩy cuộc sống ngày một trở nên tốt đẹp hơn theo đúng lối sống văn minh mà công chúng mong muốn.

Nguồn: https://timviecbaochi.com/

Đánh giá